उणादि सूत्राणि

पठिताः केचन विषयाः अत्र   लिख्यन्ते |
कृपावाजिमिस्वादिस्वाध्यशूभ्य उण् | 1.1.
डु कृञ् करणे – करोतीति कारुः – शिल्पी जातिविशेषः
पा पाने – पातीति पायुः – गुदम्
वा गतिगन्धनयोः – वातीति वायुः – मरुत्
जि जये / जि अभिभावे – जयत्यभिभवति रोगान् जायुः – औषधम्
दु मिञ् प्रक्षेपणे – मिनोति प्रक्षिपति ऊष्माणं देहे इति मायुः (पित्तः)
स्वद् आस्वादने – स्वदत्ते इति स्वादुः – मृष्टतागुणसंयुक्तः
राध साध संसिद्धौ – साध्नोति परकार्यमिति / साधयतीति साधुः – योग्यः
आशु व्याप्तौ (स्वादि) – अश्नुते इति आशु – आदित्यः, शीघ्र
एतेभ्यः उण्प्रत्ययो भवति |
दॄसनिजनिचरिचटिरहिभ्यो ञुण्  1.3
दॄ विदारणे –  दीर्यते इति दारुः  – काष्ठम्
सन् – सन्यते भज्यत इति  सानुः – प्रस्थः
जन  जनने / जनी प्रादुर्भावे – जायत इति जानु
चर् चारु – चरति गच्छति प्रविशति मन इति – शोभनम्
चट स्फुट भेदने – चटतीति चाटुः  – प्रियवाक्यम्
रहि पृथाग्भावे – रह्यते रहयतीति वा राहुः – ग्रहविशेषः
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s